Dernek Muhasebesi Nasıl Tutulur?
Dernek muhasebesi, derneklerin mali işlemlerini düzenli, şeffaf ve mevzuata uygun biçimde yönetmesini sağlar. Gelir ve giderlerin kayıt altına alınması, defterlerin usulüne uygun tutulması ve belgelerle desteklenmesi; denetim süreçlerinde sorun yaşamamak için temel gerekliliktir.
Bu yükümlülüklerin doğru şekilde yerine getirilebilmesi, derneklerin kuruluş aşamasında belirlenen yapı ve sorumluluklarla doğrudan ilişkilidir.
Bu nedenle derneklerin kuruluş süreci ve temel yükümlülükleri hakkında genel çerçeveyi öğrenmek isteyenler için dernek kurma sürecine ilişkin rehberimiz
tamamlayıcı bir kaynak niteliğindedir.
Dernek Gelir Gider Kaydı ve Zorunlu Defterler
Dernek muhasebesi, derneklerin mali yapısını düzenli, şeffaf ve mevzuata uygun şekilde takip edebilmesi için hayati öneme sahiptir. 5253 sayılı Dernekler Kanunu ve Dernekler Yönetmeliği uyarınca dernekler, gelir ve giderlerini belirli kurallar çerçevesinde kaydetmek, zorunlu defterleri tutmak ve resmi belgelerle bu kayıtları desteklemek zorundadır. Bu makalede dernek muhasebesi nasıl tutulur, dernek gelir gider kaydı nasıl yapılır, dernek defterleri nelerdir ve dernek muhasebesinde sık yapılan hatalar ayrıntılı şekilde ele alınmaktadır.
Dernek Muhasebesi Nedir?
Dernek Muhasebesi Nasıl Tutulur ve Hangi Defterler Zorunludur?
Dernek muhasebesi nasıl tutulur? sorusunun cevabı, derneğin gelir düzeyine göre değişiklik gösterebilir. Dernekler genellikle işletme hesabı esasına göre muhasebe tutar. Ancak ekonomik işletme açan dernekler bilanço esasına geçmek zorundadır.
Zorunlu Dernek Defterleri
- Üye Kayıt Defteri
Derneğe giren ve çıkan üyelerin kimlik bilgileri ve giriş-çıkış tarihleri yer alır. - Karar Defteri
Yönetim kurulu ve genel kurul kararları tarih ve numara sırasıyla yazılır. - Evrak Kayıt Defteri
Gelen ve giden evraklar kayıt altına alınır. - İşletme Hesabı Defteri
Derneğin tüm gelir ve gider işlemleri bu deftere işlenir.
Dernek gelir gider kaydı bu defter üzerinden yürütülür. - Demirbaş Defteri
Derneğe ait taşınır mallar (bilgisayar, masa, yazıcı vb.) bu deftere kaydedilir.(ZORUNLU DEĞİLDİR)
📌 Bu defterler kullanılmadan önce il dernekler müdürlüğüne tasdik ettirilmelidir.
Dernek Muhasebesi İçin Gerekli Resmi Belgeler Nelerdir?
Dernek muhasebesinde yapılan her işlem belgeye dayanmalıdır. Dernek muhasebesi açısından kullanılan başlıca resmi belgeler şunlardır:
- Alındı Belgesi: Aidat, bağış ve her türlü gelir tahsilatında kullanılır
- Fatura: Mal ve hizmet alımlarında
- Gider Pusulası: Fatura alınamayan durumlarda
- Banka Dekontları: Banka yoluyla yapılan işlemler için
- Makbuzlar: Nakit tahsilat ve ödemelerde
- Bağış Belgeleri: Şartlı veya şartsız bağışlarda
📌 Tüm belgeler 5 yıl süreyle saklanmak zorundadır.
Derneklerde Gelir-Gider Kayıtları Nasıl Düzenlenir?
Dernek gelir gider kaydı, muhasebenin en temel unsurudur. Tüm gelir ve giderler işletme hesabı defterine, tarih sırasına göre ve belgeye dayalı olarak yazılır.
Dernek Gelirleri
- Üye aidatları
- Bağış ve yardımlar
- Etkinlik ve organizasyon gelirleri
- Yayın, kermes, bağış kampanyası gelirleri
Dernek Giderleri
- Kira ve fatura ödemeleri
- Personel giderleri
- Kırtasiye ve ofis harcamaları
- Organizasyon ve etkinlik giderleri
📌 Gelir ve giderler aynı gün veya en geç 10 gün içinde deftere işlenmelidir. Banka işlemleri ile defter kayıtları mutlaka uyumlu olmalıdır.
Dernek Muhasebesinde Sık Yapılan Hatalar Nelerdir?
Derneklerde yapılan muhasebe hataları, idari para cezalarına ve ciddi hukuki sorunlara yol açabilir. Dernek muhasebesinde sık yapılan hatalar şunlardır:
1. Gelirlerin Belgesiz Tahsil Edilmesi
Alındı belgesi kullanılmadan yapılan tahsilatlar ciddi bir mevzuat ihlalidir.
2. Giderlerin Faturasız Yazılması
Fatura veya gider pusulası olmadan gider kaydı yapılması geçersizdir.
3. Defterlerin Zamanında İşlenmemesi
Gelir-gider kayıtlarının geç yapılması denetimlerde sorun yaratır.
4. Defter Tasdiklerinin Unutulması
Zorunlu defterlerin tasdiksiz kullanılması cezaya tabidir.
5. Banka ve Defter Kayıtlarının Uyuşmaması
Banka dekontları ile işletme hesabı defteri mutlaka örtüşmelidir.
6. Beyanname ve Bildirimlerin Geciktirilmesi
Dernek beyannamesi ve diğer bildirimlerin zamanında verilmemesi idari yaptırımlara neden olur.
Dernek Muhasebesinin Önemi
Doğru tutulan dernek muhasebesi, derneğin mali güvenilirliğini artırır, denetim süreçlerini kolaylaştırır ve yöneticilerin hukuki sorumluluğunu azaltır. Şeffaf bir dernek gelir gider kaydı sistemi, hem üyelerin hem de kamu kurumlarının derneğe olan güvenini güçlendirir.