1. 5253 Sayılı Kanun Kapsamında Dernek Cezaları

Dernekler Kanunu çerçevesinde yöneticilerin ve üyelerin uyması gereken yasal kurallar ve bu kuralların ihlalinde uygulanan 2026 yılı güncel idari para cezaları şunlardır:

• Dernek kurucu üye olma yetisi olmadığı halde dernek kuruluşunda bulunan kişiler, derneklere üye olma hakkı kısıtlanmış kişilerin dernek üye başvurusunu kabul eden veya sonradan dernek üyesi olma vasfını kaybeden kişilerin kaydını sonlandırmayan dernek yöneticileri 2026 yılı için 10.443 TL idari para cezasına çarptırılır. (Dernek Kanunu 32. Madde a fıkrası)
• Genel kurul için geçerli olan süre zarfında toplantıya davet etmeyen, kanunda ve tüzükte yer alan hükümlere uygun yerlerde veya dernek merkezinde genel kurulu yapmayan dernek yöneticileri 10.443 TL idari para cezasına çarptırılır. Ayrıca mahkeme tarafından, kanun ve tüzüklere aykırılık taşıyan bu genel kurulun iptali istenebilir. (Dernekler Kanunu 32. madde b fıkrası)
• Derneğe ait defter ve diğer kayıtların, usulüne uygun tutulmaması durumunda kayıtlardan sorumlu olan dernek yöneticilerine 10.443 TL idari para cezası uygulanır. (Dernekler Kanunu 32. madde d fıkrası 2. Cümle)
• Dernek içerisinde adına herhangi bir yetki belgesi tertip edilmediği halde gelir toplayan üyelere ve bu ihmale izin veren dernek yöneticileri 20.893 TL para cezasına çarptırılır. (Dernekler Kanunu 32. madde d bendi 3. cümle)
• Yetkili makamlardan herhangi bir izin alınmadan yurt dışında faaliyetlerini sürdüren dernekler, kâr amacı bulunmayan kuruluşlar, Türkiye sınırları içerisinde bir şube ya da merkez açanlar ve bu kişiler ile iş birliği yapanlar, bu kişileri üye olarak kabul eden kişiler de dâhil olmak üzere 20.893 TL para cezası alırlar. (DK 32. madde G fıkrası)
• Matbaa ve basımevi, derneğin kendi içinde gelir toplayabilmeleri için bastırdıkları alındı belgesinin seri ve sıra numarasını, dernek yetkilisine teslim süresinden sonraki 15 gün içerisinde ilgili yerlere bildirmek zorundadır. Aksi halde 10.443 TL para cezası uygulanır. (Dernekler Kanunu 32. madde H fıkrası) Bu ceza derneği ve dernek yöneticilerini bağlamaz, basımı yapan firma sorumludur!
• Dernek faaliyetleri, yaptıkları işlemlerin 4721 sayılı Medeni Kanun ve bu hükme dayandırılarak ortaya çıkartılan yönetmelik dışında olması durumunda, bu durum mülki idari amirinin isteği ile 30 gün içerisinde düzeltilmezse 2.024 TL idari para cezası uygulanır. (Dernekler Kanunu 32. madde I fıkrası)
• Dernek Kanunu içerisinde 22, 23 ve 24. maddelerde detaylandırılmış bildirim ile ilgili yükümlülükleri ve 19. maddede yer alan beyanname verme ile ilgili yükümlülükleri belirlenen tarih içerisinde yerine getirmeyen dernek yöneticilerine 10.443 TL idari para cezası kesilir. (Dernekler Kanunu 32. madde l fıkrası)
• Derneklerde, tüzükte yer alan faaliyetlerin gerçekleştirilmesi için kâr amacı ile pansiyon, yurt, lokal (alkollü/alkolsüz) açmak için ilgili mülki idari amirden izin almak gerekmektedir. Bu nevi tesislerin açılması, işletilmesi ve de kapatılması hususunda belirtilen yönetmeliklere uymayan kişilere 10.443 TL para cezası kesilir. (Dernekler Kanunu 32. madde m fıkrası)
• Dernekler Türkiye Cumhuriyeti resmi kurumları ile gerçekleştirdikleri iletişimlerde resmi dil olan Türkçe dilini kullanmak zorundadır. Bu kanunun dışına çıkılması durumunda 20.893 TL para cezası uygulanır. (Dernekler Kanunu 32. madde r fıkrası)
• Derneklerde gerçekleşen genel kurul sonrasında, üyelik değişiklikleri, kurul üyeliklerinde değişiklikleri 45 gün içerisinde dernek bildirim sistemine bildirilmesi gerekir. Bu bildirimlerdeki gecikme veya hata durumunda ilgili yöneticilere 3.289 TL para cezası uygulanır. (Dernekler Kanunu 32. madde s fıkrası)
• 7000 TL ve üzerinde yapılan her türlü gelir, gider ve tahsilat işlemlerinin finans kuruluşları aracılığı ile gerçekleştirilmesi gerekir. Bu işlemleri usulüne uygun gerçekleştirmeyen dernek yöneticilerine bahsi geçen tutarın %10’u oranında idari para cezası uygulanmaktadır. (Dernekler Kanunu 32. madde U fıkrası)

5253 sayılı kanuna aykırı davranış ve usulsüzlüklerden dolayı kesilecek olan cezalar sadece yukarıda yer alan maddelerden ibaret değildir. Dernek yöneticileri; Dernekler Kanunu kapsamında, resmi gazetede yayınlanacak olan her türlü ek madde ve hükümden sorumlu tutulmaktadır.

2. Yardım Toplama Kanunu Kapsamında Dernek Cezaları

2860 sayılı Yardım Toplama Kanunu hükümlerine muhalefet edilmesi durumunda karşılaşılan mali müeyyideler şunlardır:

• Kanun hükümlerine aykırı davranarak izinsiz bir şekilde yardım toplayanlar 14.658 TL para cezasına çarptırılır. (29/1. madde 1. cümle) Kanun metninin tamamına Mevzuat Bilgi Sistemi üzerinden ulaşabilirsiniz.
• İnternet üzerinden izinsiz bir şekilde yardım toplanması durumunda 60.300 TL – 1.206.000 TL arası para cezası kesilir.
• 29. maddede yer alan diğer hükümlere göre suç teşkil etmediği halde yardım toplayanlara 10.443 TL para cezası kesilir.
• İzin verilen yardım kapsamı dışında yardım toplayan ve bu yardımı sona erdirmeyenlere 30.150 TL – 120.600 TL arasında para cezası uygulanır.
• 2860 numaralı Yardım Toplama Kanunu’nda yer alan 9. madde gereğince belirlenen tüm bu esaslara aykırı şekilde yurt dışına yardım gerçekleştiren dernek yöneticilerine 30.150 TL – 603.000 TL arasında para cezası verilir.

3. Dernekler Yönetmeliği Dernek Cezaları ve Bilanço Esasları

Derneklerde gelir gider işletme hesabına göre tutulur. 2026 yılı itibarı ile yıllık geliri 13.000.000 TL’yi geçen dernek ve kamu yararına hizmet veren dernekler bilanço hesabına geçiş yapmak zorundadır. Dernekler yönetmeliğinde yer alan 31. maddeye aykırı hareket etmenin cezası 2026 yılı içerisinde 3.291.500 TL’dir.

4. Adli (Hapis ve Adli Para) Dernek Cezaları

İdari yaptırımların yanı sıra bazı ağır usulsüzlükler ve ihmaller adli merciler tarafından hapis veya adli para cezası ile cezalandırılmaktadır:

• Derneğe ait olan defter ile defter kayıtlarını gerektiği gibi tutmayan veya tasdiksiz defter tutan dernek yönetici veya yöneticileri 3 ay ile 1 yıl aralığında hapis cezasına çarptırılır ya da adli para cezası hükmü uygulanır.
• Genel kurul seçimlerini usulüne göre yapmayan, yapılmasına mani olan, ilgili kayıt ve belgeleri gizleyen kişilere, daha ağır nitelikli cezaya gerek olmadığı durumlarda 6 ay ila 2 yıl arasında hapis cezası uygulanır.
• Derneğe ait olan beyannameleri bilinçli şekillerde gerçeği yansıtmayacak şekilde veren kişiler 100 günden daha az olmamak şartı ile para cezası ile cezalandırılır.
• Dernek kayıt defterlerinin kaybolması ya da herhangi bir şekilde tahrif edilmesi durumunda 15 günlük süre içerisinde Zayi Belgesi başvurusunu mahkemeye yapmayan ya da denetim sırasında bu belgeyi ilgili kişilere ibraz etmeyen yetkililer 3 ay ile 1 yıl arasında hapis cezasına çarptırılır.
• Dernekler Kanunu içerisinde 28. ile 29. madde içerisinde yer bulan isim yasağı ya da şartlarına uymayan dernek yönetici veya yöneticilerine herhangi bir ağır ceza gerektirmeyen durumlarda 100 günden daha az olmamak kaydı ile adli para cezası uygulanır ve dernek fesih edilir.
• Dernekler, tüzüklerinde yer bulan amaçlar haricinde hareket etmeleri halinde 100 günden daha az olmayacak şekilde adli para cezaları ile karşı karşıya kalırlar.

Derneklere uygulanan idari ve adli cezalar sadece bu sayılan maddeler ile sınırlı değildir. Vergi usulü kanunu bünyesinde bulunan dernekler, bilanço esasına uygun tutulacak defterlerde yaşanacak olan her türlü usulsüzlük nedeni ile ayrıca bir para cezası ya da adli ceza alabilirler.

5. Netice Bildirimi ve DERBİS Entegrasyon Süreci

Dernek genel kurul toplantısı ve yönetim faaliyetleri sonrasında tanzim edilen evrakların süresinde sisteme işlenmesi hayati bir basamaktır. Gerçekleştirilen genel kurul akabinde en geç 30 günlük süre içinde sonuç bildirimleri ve organ seçim evrakları DERBİS sistemi üzerinden sisteme işlenmeli ya da yetkili mülki amirliğe teslim edilmelidir. Bildirimlerde yaşanacak gecikmeler veya tüzük ihlalleri, yukarıda belirtilen idari para cezalarının tetikleyicisi olur.

6. Sonuç ve Profesyonel Danışmanlık Desteği

Dernek tüzel kişiliği oluştuğu an itibariyle yasal sorumluluk başlar ve sorumluluk denetime tabidir. İdari ve adli ceza taraf olmamak için alanında uzman ve dosya tecrübesi zengin firmalardan profesyonel destek almanızı tavsiye ederiz. HÜR EFE STK HİZMETLERİ olarak her aşamada bize ulaşıp, her konuda ücretsiz danışmanlık hizmeti alabilirsiniz.